Pravab

A poem written more than 40 years ago . . . ती जो बिहानै काखीमा पुस्तकको ठेली च्यापेर हुलक हुल निस्किरहेछन् गल्ली-गल्लीबाट तिनलाई बाटो छोडिदेऊ ! ती लहर जस्तै उर्लेर आएरहेछन् | यी घर - जसलाई हामी घर ठानिरहेका छौ यी सडक - जसलाई हामी सडक भनिरहेका छौ यी मन्दिर - जसलाई हामी मन्दिर सम्झिरहेका छौ यी केहि पनि प्रसस्त हुने छैनन् उनीहरुक लागि | ती त सपना बोकेर आएरहेछन - निर्माणक गीत गाउदै उनीहरुलाई छेक्न नखोज ! आफुलाई चाहिने घर आफुलाई चाहिने सडक आफुलाई चाहिने मन्दिर उनीहरु आफै बनाउनेछन् निश्चित छ - भोलिको नेपाल उनीहरुले चाहे जस्तै हुनेछ | कटुवाल, ह. (२०२९)यो जिन्दगी खै के जिन्दगी | प्रथम संस्करण. काठमाडौँ: रत्न पुस्तक भण्डार.

"यात्री" ~ महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा कुन मन्दिरमा जान्छौ यात्री, कुन मन्दिरमा जाने हो? कुन सामग्री पुजा गर्ने, साथ कसोरी लाने हो? मानिसहरूको काँध चढी, कुन देवपुरीमा जाने हो? हाडहरूका सुन्दर खम्बा, मांसपिण्डका दिवार ! मस्तिष्कको यो सुनको छाना, इन्द्रियहरूका द्वार ! नसा-नदीका तरल तर, मन्दिर आफू अपार ! कुन मन्दिरमा जान्छौ यात्री, कुन मन्दिरको द्वार ? मनको सुन्दर सिंहासनमा, जगदिश्वरको राज ! चेतनाको यो ज्योति हिरण्यमय, उसको शिरको ताज ! शरिरको यो सुन्दर मन्दिर, विश्वक्षेत्रको माझ। भित्र छ ईश्वर बाहिर आँखा, खोजी हिड्छौ कुन पुर? ईश्वर बस्तछ गहिराइमा, सतह बहन्छौ कति दुर? खोजी गर्छौ हृदय लगाऊ, बत्ति बाली तेज प्रचुर ? साथी यात्री बीच सडकमा, ईश्वर हिड्छ साथ चुम्दछ ईश्वर काम सुनौला, गरिरहेका हात छुन्छ तिलस्मी करले उसले, सेवकहरूको साथ । सडक किनार गाउँछ ईश्वर, चराहरूको तानामा बोल्दछ ईश्वर मानिसहरूका, पिडा, दु:खको गानामा दर्शन किन्तु कहिँ दिँदैन, चर्म-चछुले कानामा । कुन मन्दिरमा जान्छौ यात्री, कुन नव-देश बिरानामा? फर्क फर्क हे ! जाऊ समाऊ, मानिसहरूको पाउ ! मलम ...